Na een kolossale militaire opbouw in de regio, is de Verenigde Staten door Israël over de streep getrokken om een open conflict met Iran te starten. Zoals steeds onderschat men de neveneffecten, en het is makkelijker om een oorlog te starten dan te beëindigen. Toch denken we dat de effecten beheersbaar zijn, en dat in tegenstelling tot 30 jaar geleden, niet olie maar AI het echte zwaartepunt van de financiële markten op dit moment bepaalt, naast belangrijke subthema’s zoals China, defensie en Trump.
President Trump heeft zaterdag het groen licht gegeven voor een brede aanval op het Iraanse regime. Met een gerichte aanval werd de gehele top van het regime zondagochtend op spectaculaire wijze uitgeschakeld. Maar als men dacht hiermee een snelle regimewissel te kunnen bereiken, draait dit voorlopig anders uit. Het regime is een monster met vele koppen, en het slaagt er voorlopig in om terug te slaan. Het plan is duidelijk om chaos te veroorzaken in de Golfstaten, en op die manier economisch en financiële schade te veroorzaken in het westen. Alhoewel de markten uiteraard een grote nervositeit vertonen, is er voorlopig van regelrechte paniek geen sprake. Wat er wel gebeurt, is dat de Iraanse schok domino’s doet vallen op plaatsen waar teveel beleggers naartoe gelopen waren, de zogenaamde “crowded trades”. Het legt ook extra pijn op plaatsen in de financiële markten waar al langer problemen zijn, zoals in de “private credit” markets. Het komt ook op een slecht moment voor de Europese economie, omdat hogere energieprijzen de verzwakte industrie extra onder druk zetten. Het is aan ons om verschillende scenario’s op een rijtje te zetten, en na te denken hoe onze schaakstukken op het financiële bord te (ver)plaatsen.
De beste graadmeter van nervositeit over de situatie in Iran is uiteraard de olieprijs. Die is zoals verwacht fors gestegen door de bommen op Iran, en de vergelding vanuit Teheran. Maar de huidige prijzen zijn niet op een dramatisch niveau vergeleken met enkele jaren geleden, of de verdere geschiedenis. Het is logisch dat op een stressmoment deze prijzen pieken, maar op dit moment schijnen ze te wijzen op een normalisatie van de oliehandel op een afzienbare periode. Er zijn niet alleen (beperkte) alternatieven via pijpleidingen, maar er is ook de vraag of Iran in staat is om permanent een bedreiging te zijn in de straat van Hormuz.
Olieprijs (Brent) in USD per vat
Bron: Yahoo Finance 3 maart 2026
Een voorbeeld daarvan is ook de talrijke raketten die op de Golfstaten is afgevuurd, en de relatief beperkte reële schade (buiten ongerustheid, en disrupties) die ze hebben veroorzaakt.
Aantal raketten afgevuurd door Iran op verschillende Golfstaten.
Bron: Wall Street Journal 3 maart 2026
De beurzen hebben een aantal correctiedagen achter de rug, maar ook daar is van regelrechte paniek geen sprake. De wereldindex staat nog in de plus, en in sommige markten is de correctie eerder een afroming van gemaakte winsten.
Wel zie je dat Iran een “trigger” is om bestaande onevenwichten in de markten te doen corrigeren:
- Er was een excess optimisme (zie grafiek)
- Beleggers deden veel hetzelfde (“crowded trades”), en die corrigeren nu. Bijvoorbeeld: er was een breed gespreid optimisme om meer te beleggen in Europa, de US dollar te mijden, Mag7 wat af te bouwen, banken te kopen, goud en grondstoffen. Die sectoren corrigeren nu meer. (Zie grafiek “crowded trades”)
Excess optimise
Bron: Bank of America
Crowded Trades
Bron: Bank of America
Iran zal doen wat het kan om het westen hard te treffen. De directe schade door bombardementen zal echter beperkt zijn. Daarom zal Iran proberen een hefboom te zoeken om meer schade te berokkenen:
- Financiële markten: onzekerheid en zeker chaos kunnen een zware correctie van bijvoorbeeld Wall Street zet president Trump het meest onder druk. Deze oorlog tegen Iran kan op weinig steun rekenen, en de Israeli’s op minder en minder sympathie bij de Amerikaanse bevolking.
- Olieprijzen: olie heeft niet meer het transmissie-effect van de jaren 1970, maar het blijft wel een belangrijke kost, zeker ook als de gasprijzen erbij worden genomen. Een langdurig conflict kan vooral Europa, maar ook China pijn doen, de VS relatief wat minder dan vroeger.
- De reputatie en aantrekking van de Golfstaten zijn geblutst, maar niet gebroken. Een langdurige en meer “succesvolle” beschadiging kan echter wel een groter schokeffect hebben, ook via de financiële en economische gevolgen (denken we maar aan de luchtvaart).
- Terrorisme: politie- en terrorisme diensten in het westen staan op hoog alert, want ze vrezen dat zogenaamde “slapende cellen” door het Iraanse regime zullen geactiveerd worden om aanslagen te plegen in het westen. Dat kan zeker niet uitgesloten worden, en kan de economie veel schade berokkenen.
Er is minder sympathie voor de Israeli’s bij de Amerikaanse bevolking
Bron: Gallup
Het Iraanse regime zal dit zeker in zijn strategie hebben opgenomen, en maximaal betrachten. Maar er spelen ook tegenkrachten:
- Israël en de Verenigde Staten zijn superpowers die op het vlak van technologie en militaire slagkracht telkens een stap voor zullen zijn. De guerillatactiek van Iran kan pijn doen, maar met de huidige intelligence en precisiebombardementen ook steeds sneller en accurater worden gesmoord.
- Iran is op deze manier ook meer tegenstanders aan het creëren. De Golfstaten zijn in staat zich te verweren, en hebben al bij al de aanvallen goed opgevangen. China heeft geen belang bij een langdurig conflict, en zal zijn geduld ook stilaan verliezen tegenover Teheran. De Iraanse bevolking is het regime al langer beu, en wacht zijn kans af om zijn verzet te tonen. Tenslotte wordt ook Rusland verzwakt, want het Iraanse regime was een belangrijke leverancier van wapens om Oekraïne te bestrijden die het nu zelf nodig zal hebben.
Zoals gezegd is AI het zwaartpeunt van de financiele markten anno 2026. De markt maakt zich enerzijds zorgen over de kapitaalintensiteit van de uitbouw van AI infrastructuur, en hoe deze investeringen ooit zullen terugverdiend kunnen worden. Anderzijds, vreest ze ook de impact van een succesvolle implementatie van AI doorheen de economie, en de risico’s daarvan op gevestigde business modellen, werkgelegenheid, en sociale stabiliteit. In het ene en het andere scenario zullen bepaalde verwachtingen (en waarderingen) moeten bijgesteld worden.
Wat betreft de financiële domino’s is het interessant om opnieuw de survey van Bank of America erbij te halen. De survey geeft een indicatie waar institutionele beleggers zich vandaag ongerust over maken. De ranking en de evolutie geven een duidelijke indicatie waar er stress zit op dit moment: de private markten (private credit en private equity), de angst voor overinvesteringen in AI, en de bredere schuldenproblematiek in het westen. Het conflict in het Midden-Oosten kan dit verder triggeren, maar het probleem is er hoedanook. Aan de andere kant zijn deze stresspunten gekend, en betekent het ook dat marktspelers hun gedrag aan het bijstellen zijn. Geleidelijk aan kan het daardoor een minder groot systemisch probleem betekenen: de “cockroaches” van Jamie Dimon zijn niet onbekend meer. De banken verminderen hun exposure, en de risicopremies stijgen.
“Dit is een meer dan gezonde correctie, die bestaande pijnpunten in activaklasse blootleggen, en te hoog sentiment en waarderingen bijstellen. Indien het conflict niet breed en langdurig escaleert biedt het koopkansen.”
